Feedback
Feedback ontvangen, feedback geven. Voor studenten bijna dagelijkse kost. Maar het is toch altijd even slikken. Kiezen op elkaar en aanhoren wat iemand anders vindt van wat jij geproduceerd hebt. Pittig, want hoe moet je reageren? Maar nog pittiger is misschien wel feedback geven. Wat kan je wel zeggen, wat kan je niet zeggen? Hoeveel ga je zeggen en op welke toon doe je dat?
Feedback
Feedback is gericht op veranderbaar gedrag en verschilt daarmee wezenlijk van complimenten en kritiek. Die kunnen namelijk ook betrekking hebben op zaken waar je niks aan kunt veranderen. Als iemand je bijvoorbeeld complimenteert met je kleding, kan je weinig anders dan het compliment incasseren. Feedback, zowel positief als negatief, is gericht op het veranderen van gedrag. Doordat het vaak gepaard gaat met het uitdrukken van emoties, is het wel van belang dat je er bewust en doordacht mee omgaat. Dit geldt zowel voor het ontvangen als het geven van feedback.
Feedback ontvangen
Vaak wordt feedback opgevat als kritiek. Dat is onnodig en vooral zonde. Daarnaast heeft het ook vaak te maken met emoties. Ergernissen worden uitgesproken, waardoor je je aangevallen kan voelen. Of mensen zijn het niet eens met iets wat jij gemaakt hebt, waar je zelf juist erg trots op bent. Dat is confronterend en lang niet altijd leuk. Maar het kan vaak juist voor leerzame inzichten zorgen. Maar feedback hoeft natuurlijk niet altijd overeen te komen met de waarheid. Daarom is het handig om bij het ontvangen van feedback stil te staan bij de volgende aspecten.
Luisteren en waardering tonen
Zorg dat je altijd goed luistert naar wat de feedback precies inhoudt. Vraag goed door en probeer daarmee een duidelijk beeld te krijgen van wat er precies bedoeld wordt. Het is belangrijk dat je in het gesprek aangeeft dat je het waardeert dat iemand je informatie geeft. Dat is niet altijd even makkelijk, maar het scheelt als je de feedback probeert te zien als iets opbouwends.
Beoordeel de feedback
Dat je open moet staan voor de meningen van anderen, betekent natuurlijk niet dat je het per se als waarheid aan moet nemen. Het is juist de bedoeling dat je bij jezelf nagaat of er inderdaad een kern van waarheid in de feedback zit. Probeer jezelf niet te verdedigen maar zoek juist naar manieren om het te begrijpen en iets met de informatie te doen.
Doe iets met de feedback
Als je de feedback ontvangen is goed degene die de feedback gaf te laten weten wat je ermee gaat doen. Leg je de feedback naast je neer, of probeer je de informatie toe te passen in een gedragsverandering.
Feedback geven
Ook het geven van feedback kan erg lastig zijn. Als je in groepsverband een opdracht moet maken, of een stuk moet schrijven, kunnen de spanningen af en toe flink oplopen. Je kent het wel: groepsgenoten die niet op komen dagen, die minder doen dan de rest en slechte stukken inleveren. Wanneer daar niet op tijd over gepraat wordt, kan het leiden tot overdreven heftige confrontaties. Door elkaar vanaf het begin af aan van zowel positieve als negatieve feedback te voorzien, kunnen dit soort confrontaties voorkomen worden. Wijs je groepsgenoten dus op dingen die ze niet goed doen, maar vergeet het ook niet te vermelden wanneer ze iets wel goed voor elkaar hebben. Om te voorkomen dat feedback een negatieve lading krijgt, is het handig om een aantal dingen in je hoofd te houden bij het formuleren van de feedback.
Formuleren van feedback
Probeer ten eerste goed te beschrijven wat je precies gezien of gehoord hebt. Belangrijk is dat je niet beschuldigend formuleert, maar vanuit je eigen perspectief benoemt hoe jij je ergens bij voelt. Om het zo duidelijk mogelijk te maken is het handig om een concreet voorbeeld te gebruiken.
Effect van het gedrag
Vervolgens moet je onder woorden te brengen wat voor effect het gedrag op jou heeft gehad. Het is goed om je daarbij te concentreren op je eigen emoties, zonder daarbij een oordeel te geven over de ander.
Ruimte voor reactie
Als je echt iets wil bereiken met de feedback, moet je zorgen dat de ontvanger de ruimte krijgt om de feedback tot zich door te laten dringen en er een reactie op te geven. Misschien is er een verklaring voor het gedrag, of misschien is het door omstandigheden verkeerd overgekomen. Hierdoor creëer je ook de ruimte om aan te geven hoe je het liever zou zien.
360-graden feedback
Vaak moeten studenten in groepjes samenwerken. Een handige methode om elkaar van feedback te voorzien is dan de 360-graden methode. Bij deze methode wordt een persoon beoordeeld door meerdere mensen. Als er meerdere mensen een mening geven, wordt het oordeel minder eenzijdig en daardoor dus completer. Voor de ontvangers van de feedback blijkt deze methode ook vaak het eerlijkst over te komen. Omdat er meerdere visies gecombineerd worden, ontstaat er een duidelijk en compleet beeld van de beoordeling. Een ander belangrijk aspect van de 360-graden feedback is dat de ontvanger ook zichzelf beoordeelt. Zo kan je als ontvanger de waarnemingen van de groepsleden naast je eigen beoordeling leggen. Dan wordt direct duidelijk in hoeverre het beeld wat je zelf van je functioneren hebt, verandert van dat van je medestudenten.
Dus hoe lastig het soms ook kan zijn, het nut van feedback moet zeker niet onderschat worden. Zowel het geven als het ontvangen van feedback is ontzettend leerzaam en belangrijk voor studenten. Misschien dat een kritische blik van een ander van die 5 een 6 maakt. Of van die 8 een 9. En dat is natuurlijk waar de echte student naar streeft.


