Presentatie

Binnenkort een presentatie? Je scriptie presenteren/verdedigen? Zwetende handen en knikkende knieën? Een presentatie wordt vaak gezien als een stressvolle en zenuwslopende bezigheid. Veel mensen kunnen enorm opzien tegen het houden van een presentatie. Hoe komt dit? En waarom vinden veel mensen presenteren niet leuk? En hoe wordt een presentatie een succes? In dit artikel over presenteren kun je antwoorden vinden op deze vragen. Daarnaast vind je verschillende tips voor succesvol presenteren.

Presentatie

Tijdens een presentatie geef je een mondelinge toelichting op je onderzoek en de daarvan afgeleide resultaten. Tijdens de presentatie kun je gebruikmaken van verschillende hulpstukken, zoals PowerPoint of een overheadprojector.

Waarom zien veel mensen op tegen presenteren?

Wanneer men een presentatie houdt voor een groep van mensen, dan kan de aandacht die je krijgt tijdens je presentatie van de groep, zeer ongemakkelijk overkomen. De stilte tijdens de presentatie, het geluid van je eigen stem, alle ogen zijn op jou gericht en je voelt je lichaam anders reageren dan normaal. Kortom, je voelt je onzeker en bovendien, je staat er alleen voor. Althans, dat lijkt zo. Tijdens een presentatie willen de toehoorders juist graag horen wat jij hen te vertellen hebt. Anders waren zij immers niet bij jouw presentatie aanwezig. Een presentatie dien je dus wel leuk en interessant te vertellen en zenuwen zijn hierbij geheel overbodig en leiden bovendien alleen maar af.

Een andere reden voor zenuwen tijdens een presentatie kan gevonden worden in faalangst. Sommige mensen voelen zich onzeker over hun prestaties en zullen daarom tijdens het presenteren hier mee geconfronteerd worden. Verder wordt een presentatie veelal ervaren als een test waarbij de spreker het gevoel heeft dat alles van deze ene presentatie afhangt. Faalangst voor een presentatie kun je verhelpen. Veelal kun je hier door het volgen van een simpele cursus snel van verholpen worden.

Voorbereiding presentatie

Om succesvol te kunnen presenteren is een voorbereiding op je presentatie essentieel. Juist omdat je erg tegen het presenteren op kunt zien, is de kans groot dat je de presentatie (en de voorbereiding) tot het laatste moment uitstelt. Dit is niet handig en het zal je presentatie zeker niet ten goede komen. Juist wanneer je je presentatie niet goed hebt voorbereid, zul je ervaren dat je meer last van zenuwen hebt tijdens je het presenteren. Hoe bereid je je voor op een presentatie? Door goed over je onderwerp na te denken. Zorg ervoor dat het onderwerp goed in je hoofd zit. Weet je nog niet genoeg over het onderwerp waar je over gaat presenteren? Lees je in. Weet je bijvoorbeeld niet meer hoe je het onderzoek van je scriptie precies had ingedeeld? Lees dit onderdeel nog even goed door. Nadat je voldoende over het onderwerp weet, dien je jezelf af te vragen wat je de toehoorders van je presentatie wilt gaan vertellen. Probeer dit uit je hoofd te doen en schrijf hierbij enkel steekwoorden op. Het volledig uitschrijven van een presentatie is in ieder geval geen goed idee. Het voornaamste doel is om een verhaal te creëren, waarbij je een chronologische indeling maakt. Zorg dat het verhaal in je hoofd klopt en dat je het verhaal in gedachten kunt afspelen. Dit kun je uitstekend doen wanneer je onder de douche staat of met de hond aan het wandelen bent. Op deze wijze leer je het verhaal dat je wilt gaan presenteren uit je hoofd. Zaak is, dat je hierbij de focus op de hoofdlijnen houdt. Wanneer je acht zaken tijdens je presentatie wilt behandelen, zorg er voor dat je bij verstand hebt van deze acht zaken en dat je dit tijdens je presentatie kunt uitleggen. De precieze invulling hiervan hoef je niet op te lepelen. Wel dien je goed voor jezelf de volgorde van de acht zaken in je hoofd te hebben zitten. Wanneer je een presentatie op deze wijze goed in je hoofd hebt zitten, is je voorbereiding van je presentatie gelukt!

De presentatie

Daar sta je dan. Voor de groep, het moment van stilte valt en je gaat beginnen met je presentatie. Vele slapeloze nachten hebben er wellicht aan vooraf gegaan. En nu is het dan zover: je moet gaan presenteren. Je hebt je presentatie goed voorbereidt, dus je hebt geen angst. Je begint te praten en je merkt dat iedereen je aankijkt. Je vertelt een grappig verhaal en je merkt dat het publiek het goed oppakt. Je zenuwen vallen weg. Je komt weer terug tot bewustzijn en je laat je zenuwen gaan. Hoe moet je nu verder? Hieronder vind je enkele tips per item waar je tijdens je presentatie houvast aan kunt houden.

Oogcontact tijdens de presentatie

Het belangrijkste tijdens je presentatie is het behouden van oogcontact. Over het publiek heen kijken is geen optie meer. Het kan intimiderend overkomen, maar oogcontact is tijdens je presentatie een bevestiging van aandacht van je publiek. Ga oogcontact dus niet uit de weg. Probeer wel zoveel mogelijk van persoon naar persoon over te springen en niet te lang iemand recht in zijn/haar ogen te kijken tijdens je presentatie. Wanneer iemand een vraag stelt tijdens je presentatie, maak dan eerst oogcontact met de persoon en geef hem/haar dan het woord. Neem hier gerust de tijd voor. Het is de bedoeling dat je de vraag juist gaat beantwoorden, dus dien je de vraag goed te begrijpen. Oogcontact is hierbij van belang.

Handen

Voorwerpen vasthouden, zoals een pen of een papiertje, wordt tijdens een presentatie over het algemeen afgeraden. Vermijd dit ook zoveel mogelijk. Wanneer je zenuwachtig bent, geef je door middel van je gefriemel met een pen hier blijk van. Niet doen dus. Tijdens een presentatie is het juist wel goed om met je handen gebaren te maken. Hiermee maak je de presentatie meer levendig. Doe dit overigens wel met mate. Waak ervoor dat je handen niet de hoofdrol gaan spelen tijdens je presentatie.

Visuele hulpmiddelen ter ondersteuning van je presentatie

Tijdens je presentatie is het raadzaam om visuele hulpmiddelen te gebruiken TER ONDERSTEUNING. Gebruik niet te veel tekst en wees zuinig met plaatjes en figuren. Wees je er van bewust dat niet iedereen die springende kikker in je PowerPoint presentatie even leuk vindt. Maak je gebruik van visuele hulpmiddelen tijdens je presentatie, zorg dan ook dat mensen je middelen zien. Oftewel, ga er niet voor staan. Het klinkt heel voor de handliggend, maar het is een veelvoorkomende fout tijdens het presenteren. Het komt positief over wanneer je tijdens je presentatie, wanneer je verwijst naar je hulpmiddel, aan het publiek vraagt of iedereen het kan zien en of het goed leesbaar is.

Do's-and-don'ts presenteren

Hieronder kun je enkele zogenaamde do's-and-don'ts vinden over presenteren. Doe er je voordeel mee tijdens je presentatie!

Do's

• Oefen het presenteren voor vrienden. Oefening voor een vertrouwde omgeving kan geen kwaad. Je zult het verhaal beter beheersen en daarnaast zul je (bruikbare) feedback ontvangen op je presentatie.
• Praat niet met een monotone toon en houd het kort. Het publiek zal graag naar je verhaal luisteren, maar niet langer dan nodig is. Verveel je publiek niet met zaken die ze al begrijpen.
• Zorg voor een pakkende, aansprekende titel. Een goed begin is het halve werk. Hierbij is een pakkende inleiding altijd een goed begin. Probeer met een persoonlijk, of wanneer je dit niet hebt, een voor jou zeer interessant en leuk verhaal je presentatie te beginnen. Ten eerste is dit voor de toehoorders interessanter. Ten tweede zul je dit verhaal gepassioneerd overbrengen en is er een goede start gemaakt met je presentatie.
• Pak een moment van rust voordat je begint met spreken. Wanneer de zaal volledig stil is, kun je jouw moment pakken en je verhaal doen.
• Lichaamstaal. Gebruik je lichaam. Mensen vinden het prettig wanneer iemand met ondersteuning van zijn/haar lichaam een verhaal vertelt. Niemand luistert graag naar een stijve hark. Verstop jezelf niet.
• Stel vragen aan het publiek. Het stellen van vragen tijdens een presentatie is overigens niet voor iedereen weggelegd, maar het kan wel zorgen voor een betere aansluiting van je verhaal bij de wensen van je publiek. Echter, dien je er wel bewust van te zijn, dat in het geval van een lastige vraag, je presentatie in duigen kan vallen. Vraag jezelf af of je goed om kunt gaan met dit soort vragen en antwoorden.

Don'ts

• Ademshalingstechnieken. Dit soort technieken kunnen een kalmerend effect hebben, maar leiden alleen maar af. Het gaat om het presenteren, niet om het feit hoe je adem haalt. Juist wanneer je de nadruk op het adem halen legt, wordt het lastiger. Vergelijk het maar met lopen met volle glazen. Wanneer je alleen let op het feit of het vloeibare goed over de rand heen komt, zul je merken dat je juist minder vast het glas vasthoudt en bovendien kijk je niet waar je naar toe loopt.
• Veel sheets en tekst. Zorg ervoor dat je zo weinig mogelijk sheets en tekst gebruikt in je presentatie. Jij kunt het verhaal veel levendiger brengen en wanneer je veel tekst op een sheet zet, kun je dit beter uitprinten en uitdelen. Daarnaast gaan de toehoorders je teksten lezen. Wanneer jij daarnaast een verhaal vertelt, zullen mensen deze indrukken moeilijk kunnen verwerken en komt je boodschap minder goed over.
• Tijdens het presenteren informatie uitdelen. Dit kost te veel tijd tijdens het presenteren en daarnaast gaat iedereen de informatie bestuderen en ben je dus de aandacht voor je presentatie kwijt. Wanneer je verhaal ondersteuning van bepaalde informatie nodig heeft, deel dit dan voorgaand aan je presentatie uit. Bespaart tijd tijdens je presentatie en je geeft mensen de gelegenheid het alvast bestudeerd te hebben.
• Zenuwen tijdens je presentatie onder bedwang houden. Probeer niet je zenuwen tijdens je presentatie onder bedwang te houden. Hier moet je helemaal niet mee bezig zijn! Je gaat een geïnteresseerd publiek een goed en interessant verhaal vertellen. Dat is je doel, niet het beheersen van je zenuwen. Wanneer je lekker in je verhaal komt, zullen je zenuwen verdwijnen.